Σύγκρισις Βασιλέως και μοναχού. Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Ποιός είναι άραγε αξιοζήλευτος;

Αυτός που κυριαρχεί στους άλλους,

ή αυτός που κυριαρχεί στον εαυτό του..

Γράφει σχετικά ο Ιωάννης Χρυσόστόμος

......................................................................

Λοιπόν εκτιμάται μεν 

ο πλούτος και η βασιλεία και η εξουσία και η δόξα, 

και οι περισσότεροι καλοτυχίζουν τους άρχοντας των κρατών,

που μετακινούνται με πολυτελή οχήματα 

και απολαμβάνουν το θόρυβο των αγγελιοφόρων 

και την πολυάνθρωπον σωματοφυλακήν, 

έχει δε καταφρονηθεί η ζωή των φιλοσόφων 

και αυτών οι οποίοι επέλεξαν τον μοναχικόν βίον. 

Έλα λοιπόν να συγκρίνουμε 

τα αγαθά της φιλοσοφίας 

προς αυτά που φαίνονται εις τον κόσμον αγαθά, 

δηλαδή την εξουσίαν και την δόξαν 

και ας μάθωμεν καλά την μεταξύ των αγαθών αυτών διαφορά. 

 Ο Βασιλεύς λοιπόν επιστατεί εις πόλεις και χώρας και πολλά έθνη 

κυβερνών με τα διατάγματά του 

και στρατηγούς και υπάρχους και στρατεύματα και φυλάς και συμβούλια, 

 αυτός δε που αφιέρωσε τον εαυτόν του εις τον Θεόν 

και ηκολούθησε την μοναχικήν ζωήν 

κυριαρχεί επί του θυμού και του φθόνου και της φιλαργυρίας 

και των άλλων παθών, 

σκεπτόμενος πάντοτε και φροντίζων 

να μή επιτρέψει να κυριευθή η ψυχή του από αισχρά πάθη, 

ούτε να υποδουλωθει ο νους εις σκληράν τυραννίαν, 

αλλά να κρατή πάντοτε την σκέψιν του επάνω από όλα, 

αφού θέσει επιστάτην εις τα πάθη του τον φόβον του Θεού. 

Τοιαύτην λοιπόν εξουσίαν και κυριαρχίαν έχει ο Βασιλεύς, 

τοιαύτην δε ο μοναχός, 

ώστε ορθότερον θα ηδύνατο κανείς να ονομάσει αυτόν Βασιλέα, 

παρά τον λαμπρυνομενον με το βασιλικόν ένδυμα και στέφανον 

και καθήμενον επί χρυσού θρόνου. 

 Διότι στην πραγματικότητα βασιλεύς 

είναι ο χαλιναγωγών τον θυμόν και τον φθόνον και τας ηδονάς 

και κυβερνών τα πάντα συμφώνως προς τους νόμους του Θεού 

και διατηρών ελεύθερον τον νούν 

και μη επιτρέπων να κυριαρχήσει εις την ψυχήν 

η τυραννία των ηδονών. 

 Αυτόν ευχαρίστως θα τον έβλεπα άρχοντα 

και των φυλών της γής και της θαλάσσης 

και των πόλεων και των λαών και των στρατευμάτων. 

Διότι αυτός ο οποίος επιστατεί με την λογικήν του τα πάθη της ψυχής, 

εύκολα θα επιστατήσει και επί των ανθρώπων με τους Θείους νόμους , 

ώστε να έχει θέσην πατρός εις τους υπηκόους, 

συμπεριφερόμενος προς τας πόλεις με όλην την ημερότηταν. 

 Εάν δε θέλεις να εξετάσεις και τον πόλεμον, 

και από τας δύο πλευράς, 

θα έυρης ότι ο μέν μάχεται πρός δαίμονας 

υπερισχύει και νικά και στεφανούται υπό του Χριστού, 

διότι βαδίζει εις τον πόλεμον με Θείαν επενέργειαν, 

ωπλισμένος με ουράνια όπλα.. 

 Ο δε άλλος μάχεται με τους βαρβάρους 

υπέρ εδαφών ή συνόρων ή χρημάτων αρπαγέντων 

ή ένεκα της πλεονεξίας και πόθου αδίκου εξουσίας, 

η οποία ωθεί εις τον πόλεμον, 

όπου πολλάκις πολλοί βασιλείς, 

που επεθύμησαν τα περισσότερα, 

έχασαν επιπλέον και αυτά που κατείχον. 

 Με αυτούς που συναναστρέφεται κανείς διαρκώς, 

με το ήθος αυτών αφομοιούται το ήθος του. 

Λοιπόν ο μεν μοναχός διαπλάσσει το φρόνημα της ψυχής του 

προς τα ήθη των αποστόλων και των προφητών, 

ο δε βασιλεύς προς τα των στρατηγών 

και σωματοφυλάκων και υπασπιστών, 

ανθρώπων δούλων του οίνου και αφωσιωμένων εις τα ηδονάς 

και απασχολουμένων κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας 

με το ποτόν, μη γνωρίζοντες τίποτε σπουδαιόν ή καλόν λόγω του όινου.. 

 όταν λοιπόν ιδής πλούσιον να είναι στολισμένος με πολυτελήν ενδυμασίαν, 

να καλλωπίζεται με χρυσάφι, 

να φέρεται επάνω εις άρματα, να πραγματοποιεί λαμπράς πομπάς, 

μήν καλοτυχίσεις τον άνθρωπον αυτόν, 

διότι ο πλούτος είναι πρόσκαιρος, 

και αυτο που θεωρείται καλόν καταστρέφεται μαζί με την ζωήν αυτήν. 

Όταν όμως ιδής μοναχόν να βαδίζει μόνος, 

να είναι ταπεινός και πράος και ήσυχος και ήρεμος, 

θαύμασε αυτόν τον άνδρα, 

γίνε μιμητής της ιδικής του φιλοσοφίας, 

ευχήσου να γίνεις όμοιος με τον δίκαιον, 

διότι λέγει''Αιτείτε και δοθήσετε υμίν''

Η Νοερά άθλησις

Συλλογή διδασκαλιών των αγίων πατέρων

και πεπειραμένων ασκητών

πέρι της προσευχής του Ιησού Χριστού

Κατουνάκια Αγίου Όρους 2007 

Οι δύο μοναχοί και η όμορφη κόρη. Ιστορία Ζέν.

Δύο μοναχοί βάδιζαν σιωπηλά 

πηγαίνοντας σε ένα γειτονικό μοναστήρι. 

Λίγο πρίν το δειλινό έφτασαν στην όχθη ενός ποταμού 

όπου τα νερά είχαν ανέβει 

λόγω των εποχιακών βροχών. 

Εκεί καθόταν λυπημένη μια όμορφη κόρη

καθώς φοβόταν να περάσει στην απέναντι όχθη.

Βλέποντας τους μοναχούς, 

ζήτησε ευγενικά αν θα μπορούσαν να τη βοηθούσαν. 

Ο νεαρός μοναχός χωρίς καν να την κοιτάξει, 

την επέπληξε έντονα 

καθώς θεώρησε 

ότι προσπαθούσε να τους σκανδαλήσει, 

 ενώ ήξερε ότι είχαν πάρει όρκο αγνότητας. 

Τότε ο ηλικιωμένος μοναχός της είπε: 

Καλή μου κοπέλα, 

πως είναι δυνατον να σε αφήσουμε αβοήθητη. 

Χωρίς να το σκεφτεί τη σήκωσε στην πλάτη του 

και την πέρασε απέναντι. 

Τότε η κοπέλα του χαμογέλασε ευγενικά, 

 τον ευχαρίστησε 

και συνέχισε την πορεία της. 

Μετά το γεγονός αυτό οι δύο μοναχοί 

 συνέχισαν τη σιωπηλή τους πορεία 

Οταν έφτασαν στον προορισμό τους, 

ο νεαρός μοναχός που συνέχισε να σκέφτεται την κοπέλα 

δεν κατάφερε να συγκρατηθεί 

και είπε στον συνοδοιπόρο του.

Πώς μπόρεσες και το έκανες αυτό! 

 Είναι εναντια στους όρκους που έχουμε δώσει! 

Τότε ο σοφός μοναχός του απάντησε. 

Αγαπημένε μου αδελφέ! 

 Συγχώρεσέ με! 

Εγω όμως μόνο για μία στιγμή την κράτησα 

και την άφησα κατόπιν! 

Εσύ γιατί την κρατάς ακόμη;