Ο δρόμος ο λιγότερο ταξιδεμένος. Προς τα μέσα..

Για όλα αυτά που νομίζουμε ότι μας λείπουν 

ίσως δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ μακρία

Ωστόσο ίσως βρίσκονται προς την κατεύθυνση 

που δεν σκεφτήκαμε να ψάξουμε..

Δηλαδή πρός τα μέσα..

Ο miyamoto mushashi (1584-1645) ο αήττητος Ιάπωνας ξιφομάχος, στρατηγός και καλλιτέχνης γράφει..

''Δεν υπάρχει τίποτα,

έξω από εσένα,

που μπορεί να σε κάνει 

καλύτερο,

δυνατότερο,

πλουσιότερο,

γρηγορότερο,

η εξυπνότερο..

Ολα είνα μέσα σου.

Ολα υπάρχουν.

Μην αναζητάς τίποτα έξω από εσένα...

Κοινωνία Προσώπων. Επίσκοπος Αντώνιος του Σουρόζ

Η όλη προσπάθεια στην Πνευματική ζωή, 

είναι να αποκαταστήσει ο άνθρωπος 

την χαμένη επικοινωνία με το θεό. 

Ποια όμως είναι η προϋπόθεση γι'αυτήν την επικοινωνία; 

Γράφει ο Επίσκοπος Αντώνιος του Σουρόζ.

.................................................................

 Μία συνάντηση είναι αληθινή, 

μόνο εφόσον τα συναντώμενα πρόσωπα είναι αληθινά. 

Υπ’αυτήν την έννοια, εμείς νοθεύουμε αυτή τη συνάντηση. 

Όχι μόνο στον εαυτό μας 

αλλά και στην εικόνα που έχουμε για το Θεό, 

μας είναι δύσκολο να είμαστε αληθινοί. 

Μέσα στην ημέρα 

αλλάζουμε συνεχώς το κοινωνικό μας πρόσωπο έτσι,

που να καταντά αγνώριστο στους άλλους 

αλλά και στον ίδιο μας τον εαυτό. 

Τα ποικίλα πρόσωπα που παρουσιάζουμε στο Θεό 

δεν είναι ο εαυτός μας. 

Υπάρχει κάτι από τον εαυτό μας μέσα στο καθένα, 

αλλά λείπει το συνολικό πρόσωπο. 

Γιαυτό το λόγο μια προσευχή 

που θα μπορούσε να βγεί δυναμικά 

μέσα απ’την καρδιά του αληθινού προσώπου, 

χάνεται στα εναλλασσόμενα σκιάχτρα του εαυτού μας 

που προσφέρουμε στο Θεό.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό 

να βρούμε την προσωπική ενότητα μας, 

τη βασική μας ταυτότητα.

Διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να συναντήσουμε το Θεό 

«εν αληθεία». 

Πρέπει να προσπαθήσουμε ν’ανακαλύψουμε 

το αληθινό μας πρόσωπο, 

το μυστικό πρόσωπο, 

τον πυρήνα του προσώπου προς τον οποίον οδεύουμε, 

και τη μοναδική αιώνια αλήθεια που ενυπάρχει μέσα μας. 

Η ανακάλυψη αυτή είναι δύσκολη 

γιατί χρειάζεται να πετάξουμε στην άκρη 

όλα τα ψεύτικα ομοιώματά μας.

Από καιρό σε καιρό ξεπηδά από μέσα μας κάτι γνήσιο, 

όταν ξεχνιόμαστε, 

κι ο αληθινός βαθύτερος εαυτός μας 

βγαίνει στην επιφάνεια. 

Σε στιγμές που μας συμπαρασύρει η χαρά, 

έτσι που να αδιαφορούμε αν κάποιος μας παρακολουθεί 

ή όταν πάλι ξεχνάμε τον εαυτό μας 

σε στιγμές μεγάλου πόνου, 

σε στιγμές που μας καταλαμβάνει 

βαθιά θλίψη ή δέος.

Σ’αυτές τις στιγμές 

βλέπουμε κάποιο μέρος του πραγματικού εαυτού μας. 

Δεν περνάει όμως λίγη ώρα και το αποστρεφόμαστε 

γιατί δε θέλουμε να’ρθουμε αντιμέτωποι μ’αυτό το πρόσωπο. 

Το φοβόμαστε, μας αποπροσανατολίζει. 

Εν τούτοις αυτό είναι το μόνο πραγματικό πρόσωπο 

που υπάρχει μέσα μας. 

Και ο Θεός μπορεί να σώσει αυτό το πρόσωπο, 

όσο αποκρουστικό κι αν φαίνεται, 

επειδή είναι αληθινό. 

Ο Θεός δεν μπορεί να σώσει το φανταστικό πρόσωπο 

που προσπαθούμε να Του δείξουμε 

ή να δείξουμε στους άλλους και στον εαυτό μας. 

Θέλει Τόλμη η Προσευχή. 

Επίσκοπος Αντώνιος του Σουρόζ. Εκδόσεις Ακρίτας.

Το άρωμα της Μοναχικότητας. Thomas a Kempis (1380 - 1471)

Ένας άνθρωπος είναι χρήσιμος στην κοινωνία, 

όταν ξέρει ποιος Είναι. 

Για να το επιτύχει όμως αυτό 

θα πρέπει παράλληλα με τις κοινωνικές του δραστηριότητες
να έχει και μία μυστική εσωτερική ζωή 

μακριά από τα φώτα του κοινωνικού γίγνεσθαι.. 

Γράφει ο Θωμάς Κεμπήσιος..

..................................................................

Πρέπει στην αρχή της πνευματικής ζωής σου 

να ασκηθείς στην περιοδική απομόνωση,

ώστε να σου γίνει συνήθεια, 

για να σου είναι κατόπιν ο πιο αγαπητός φίλος 

και η πιο μεγάλη παρηγοριά.

Να επιζητείς ευκαιρία κατάλληλη 

για να περισυλλέγεσαι και να εξετάζεις τον εαυτό σου, 

χωρίς να παραλείπεις 

και την ευγνώμονα ανάμνηση των ευεργεσιών του Θεού. 

Κάποιος αρχαίος σοφός είπε. 

‘Κάθε φορά που συναναστρέφομαι με ανθρώπους 

γυρίζω σπίτι μου λιγότερο άνθρωπος’. 

Αυτό είναι αλήθεια, 

όταν αφήνουμε τον εαυτό μας 

να παρασυρθεί σε άκαρπες και άσκοπες συζητήσεις. 

Είναι πολύ σημαντικό για την πνευματική πρόοδο 

ν’απομακρύνεται κανείς από το πλήθος 

Μέσα στο ήσυχο ταμείο σου θα βρεις εκείνο 

που τόσο εύκολα χάνεις μέσα στον κόσμο. 

Πηγή αστείρευτης χαράς είναι η προσευχή 

που γίνεται σ’ένα ήσυχο μέρος. 

Κλείσε την πόρτα του δωματίου σου 

και με θέρμη προσκάλεσε τον Ιησού. 

Την ειρήνη και την γαλήνη που θα βρεις μαζί Του 

πουθενά αλλού δεν είναι δυνατόν να την Συναντήσεις. 

Μέσα στη σιωπή και την ηρεμία 

κάνει ο ευσεβής ωφέλιμες σκέψεις 

και προοδεύει στην αρετή, 

κατορθώνει δε να κατανοήσει 

τα βαθιά νοήματα της Αγίας Γραφής.

Μέσα στη σιωπή του ταμείου, 

θα απολαύσει ο ευσεβής τη ζωή των δακρύων 

με τα οποία θα ξεπλύνει 

το ρύπο της προηγούμενης αμαρτωλής ζωής του.

Όποιος έμαθε να ζει τη ζωή της σιωπής, 

της Προσευχής 

και της απομόνωσης, 

πλησιάζει τον Θεό και τους Αγγέλους.

 Όταν μπορείς εύκολα όποτε θέλεις ν’απομονωθείς, 

τότε χωρίς πνευματικό κίνδυνο 

μπορείς να εμφανίζεσαι δημόσια. 

Όταν χωρίς εσωτερική στεναχώρια σιωπάς, 

μπορείς να μιλάς με ασφάλεια. 

Όταν συνήθισες ευχάριστα να πειθαρχείς και να υπακούεις, 

τότε μπορείς 

και να κάθεσαι ήσυχα στις πρώτες θέσεις.

Μακάριος εκείνος 

που είναι αφιερωμένος στην πνευματική ζωή 

και εφαρμόζει το ‘λάθε βιώσας’. 

Η μίμησις του Χριστού. Θωμάς Κεμπήσιος

Εκδόσεις Φώς

Τα μάτια της ψυχής μου. Κωστής Παλαμάς

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, χαρίσματα θεϊκά,..

 Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Δὲν τὰ φωτίζει ὁ ἥλιος ποῦ λάμπει γιὰ τὴ γῆ 

 Καὶ πέρνουν φῶς ἀπ' ἄλλη πιο καθαρὴ πηγή. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, ποῦ πάθη ταπεινὰ 

 Δὲν ἔχουν τόπο, νοιώθω δυὸ μάτια φωτεινά. 

Καὶ βλέπω τὰ κρυμμένα, τ' ἀθώρητα θωρῶ, 

 Τὸν ἄνθρωπο, τὴν πλάσι, τ' ἀστέρια, τὸν καιρό. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου κ' ἐκεῖ ποῦ δὲ μπορεῖς 

Ποτέ σου νἄμπῃς − νοιώθω δυὸ μάτια ὁλημερίς. 

 Χεροπιαστὰ ξανοίγω τὰ πλάσματα τοῦ νοῦ 

 Κ' ἐπάνω μου σκυμμένους ἀγγέλους τ' οὐρανοῦ. 

 Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τὰ μαῦρα − μὴ σκιαχτῇς! 

Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια ὁλυνυχτίς. 

Καὶ χώρα ξαντικρύζω μ' ἀσύγκριτη ὠμορφιά, 

Μακρυὰ ἀπ' τὴν τρικυμία κι ἀπὸ τὴ συγνεφιά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τὰ πλέον μυστικὰ 

Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια ἁρμονικά. 

 Κι ὅλο μ' ἐκεῖνα βλέπω μιὰ λύρα μαγική… 

 Ὠϊμέ! τὰ δάχτυλά μου δὲ φτάνουν ὡς ἐκεῖ. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, ποῦ πάθη ταπεινὰ 

Δὲν ἔχουν τόπο, βρίσκω δυὸ μάτια φωτεινά. 

Καὶ βλέπω ἀγάλια ἀγάλια μπροστά μου νὰ περᾷ 

Ὁ κόσμος τῶν ὀνείρων μὲ τὰ χρυσὰ φτερά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου δυὸ μάτια μυστικὰ 

Τὰ νοιώθω ὁλανοιγμένα, χαρίσματα θεϊκά. 

 Διαβάζω 'ς τὸ βιβλίο τῆς φύσεως τὸ τρανὸ 

 Κάθε σβυστὸ ψηφίο καὶ νόημα σκοτεινό 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, 'ς τὰ βάθη τὰ ἱερά, 

 Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια λαμπερά. 

 Τὰ περασμένα ἐμπρός μου διαβαίνουνε ξανά, 

Καὶ δέχοντ' ἄλλο σχῆμα καὶ φῶς τὰ τωρινά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τ' ἀμόλυντα γλυκὰ 

  Γλυκὰ ἀνοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Καὶ δείχνεται τὸ μέλλον ἀκόμα τὸ κρυφτὸ 

Στὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου 'σὰν ἀστραπὴ κι αὐτό. 

Ἐκεῖ ποῦ ἡ σκύλα ἡ Ἔγνοια δὲν πάει, δὲν ἀλυχτᾷ, 

 Μέσ' 'ςτὴν ψύχή μου κρύβω δυὸ μάτια ὁλανοιχτά. 

Μιὰ μέρα τ' ἄλλα μάτια, ποῦ εἶνε ἀπὸ γῆ πλαστά, 

 Θὰ λυώσουν μέσ' 'ς τὸ μνῆμα μὲ τὸ κορμὶ κλειστά. 

 Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου ποῦ πάθη κοσμικὰ 

Δὲν ἔχουν τόπο, νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Αὐτὰ δὲ θὰ κλεισθοῦνε ποτέ, δὲ θὰ χαθοῦν, 

Ἐλεύθερα μιὰ μέρα γοργὰ θὰ φτερωθοῦν. 

 Τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου, τὰ μάτια τὰ θεϊκά, 

 Ποῦ μέσα μου ἀνοιγμένα τὰ νοιώθω μυστικά,

 Ψηλότερ' ἀπ' τ' ἀστέρια, 'ς τὸν ἕβδομο οὐρανό, 

 Θὲ ν' ἀνταμώσουν πάλι τὸ Φῶς τὸ ἀληθινό! 

Κωστής Παλαμάς Τα μάτια της ψυχής μου 

Αθήνα Εστία 1892 σελ 17-19 

Πηγή 

 http://www.greek-language.gr/greekLang/literature/anthologies/new/show.html?id=195

Η τέχνη του να ζεις τη στιγμή. Φιλοσοφία Ζεν

Η μη διαστρεβλωμένη αντίληψη της πραγματικότητας 

είναι ένα ουσιαστικό στοιχείο 

της εμπειρίας του Ζεν. 

Χαρακτηριστική είναι η συνομιλία 

ενός δασκάλου μ’ένα μοναχό.

Κάνεις ποτέ καμία προσπάθεια να κατανοήσεις την αλήθεια; 

Ναι βέβαια. 

Πως εξασκείσαι;

Όταν πεινάω, τρώω. 

Όταν είμαι κουρασμένος κοιμάμαι.

Αυτό το κάνουν όλοι. 

Μπορούμε να πούμε 

πως εξασκούνται με τον ίδιο τρόπο 

που εξασκείσαι εσύ; 

Όχι. 

Γιατί όχι; 

Γιατί όταν τρώνε, δεν τρώνε, 

αλλά σκέφτονται διάφορα άλλα πράγματα 

ενοχλώντας έτσι τους εαυτούς τους.

κι όταν κοιμώνται, 

δεν κοιμώνται, 

αλλά ονειρεύονται χίλια δύο πράγματα.

Να γιατί δεν είναι σαν εμένα. 

Η ιστορία σχεδόν δε χρειάζεται εξήγηση. 

Ο μέσος άνθρωπος που ωθείται 

από ανασφάλεια, απληστία, φόβο, 

είναι διαρκώς πελαγωμένος 

μέσα σ’ένα κόσμο από φαντασίες

(χωρίς να έχει οπωσδήποτε επίγνωση αυτού), 

όπου ντύνει τον κόσμο με ποιότητες 

τις οποίες προβάλει μέσα σε αυτόν 

και οι οποίες όμως δε βρίσκονται εκεί. 

Το ζεν σκοπεύει στη γνώση 

της ίδιας μας της φύσης.

Αναζητεί το ‘Γνώθι σαυτόν’ 

Αλλά αυτή η γνώση 

δεν είναι η γνώση του σύγχρονου ψυχολόγου, 

η επιστημονική γνώση του γνώστη-νου, 

που γνωρίζει τον εαυτό του σαν αντικείμενο. 

Η γνώση του εαυτού στο Ζεν 

είναι γνώση 

που δεν είναι διανοητική, 

που είναι μη αποξενωμένη,

είναι πλήρης εμπειρία 

που ο γνώστης και το γνωστό γίνονται ένα.

Οπως είπε και ο Σουζούκι

’Η βασική ιδέα του Ζεν 

είναι να έρθεις σε επαφή 

με τις εσωτερικές λειτουργίες του είναι σου, 

και να το κάνεις αυτό  

με τον πιο άμεσο δυνατό τρόπο, 

χωρίς να καταφύγεις σ’οτιδήποτε εξωτερικό ή επιπρόσθετο. 

Αυτή η ενόραση στην ίδια σου την φύση, 

δεν είναι διανοητική, 

δε στέκεται απ’έξω, 

αλλά όντας εσωτερική, μέσα-είναι εμπειρική. 

Αυτή η διαφορά 

ανάμεσα στη διανοητική και στην εμπειρική γνώση 

έχει κεντρική σημασία για το Ζεν 

και, ταυτόχρονα , 

αποτελεί μια απ’τις βασικές δυσκολίες του δυτικού μελετητή 

στην προσπάθεια του να κατανοήσει το Ζεν. 

Ζεν και ψυχανάλυση. 

Erich From.Εκδόσεις Μπουκουμάνη.

Οι δύο όψεις της ζωής μας. Μόρις Νίκολ.

Όταν οι άνθρωποι επιθυμούν να αφηγηθούν 

την ιστορία της ζωής τους, 

για ποιό πράγμα μιλάνε; 

Μιλάνε για γεγονότα, 

για άλλους ανθρώπους, 

για εξωτερικά πράγματα. 

Αλλά η ζωή ενός ανθρώπου είναι δισυπόστατη, 

αποτελείται όχι μόνο από εξωτερικά γεγονότα 

αλλά και από ψυχολογικές καταστάσεις.

Κακές διαθέσεις, 

συνήθειες ανησυχιών, 

φόβου και προλήψεων, 

κακών προαισθημάτων, 

κατάθλιψης, 

και από την άλλη καλύτερων καταστάσεων, 

χαρούμενης διάθεσης, 

ευτυχίας, 

ικανοποίησης, 

συμπόνιας. 

Οι άνθρωποι έχουν πολύ μεγάλη τάση, 

όταν σκέφτονται για τη ζωή τους, 

να πιστεύουν ότι η ζωή τους 

είναι μόνο τα εξωτερικά γεγονότα. 

Αλλά η ικανοποίηση ενός ανθρώπου από τη ζωή 

εξαρτάται από την εσωτερική του ανάπτυξη

-δηλαδή από την ποιότητα 

των εσωτερικών του καταστάσεων. 

Γιατί μέσα μας δονείται ένα όργανο της ζωής 

και αν αυτό το όργανο είναι βουτηγμένο στον αυτοοίκτο, 

στις στενοχώριες 

και σε άλλα αρνητικά συναισθήματα 

όσο θαυμάσια και αν πάνε τα εξωτερικά πράγματα,

το άτομο είναι ανήμπορο να ανταποκριθεί 

σε τέτοια γεγονότα που προέρχονται από την εξωτερική ζωή 

και θα μπορούσαν να του δώσουν χαρά και απόλαυση.

Δεν θα είσασταν τόσο ανόητοι να πιστέψετε 

ότι ο άνθρωπος αυτός θα αλλάξει 

αν του ετοιμάσετε ένα πολύ όμορφο πάρτυ;

Η αρρώστια βρισκεται μέσα στον άνθρωπο 

–και πόσους ανθρώπους δεν βλέπουμε μέσα στη ζωή 

κάθε μέρα που κάνουν δυστυχισμένη τη ζωή τους 

και τη ζωή των άλλων, 

εξαιτίας των κακών εσωτερικών τους καταστάσεων. 

Λοιπόν στην αυτοπαρατήρηση, 

προσπαθήστε να ξεχωρίσετε 

τα εξωτερικά γεγονότα από τις εσωτερικές καταστάσεις 

και να προσέχετε σε ποιό σημείο βρίσκεστε 

σε σχέση και με τα δύο. 

Η Εργασία λοιπόν αρχίζει με την αυτοπαρατήρηση, 

την καταγραφή των λανθασμένων καταστάσεων μέσα μας 

και την εργασία ενάντια σε αυτές.

Με τον τρόπο αυτό η εσωτερική ζωή εξαγνίζεται 

και αφού η εσωτερική ζωή μας 

έλκει την εξωτερική μας ζωή, 

αν μετατρέψουμε τις εσωτερικές μας καταστάσεις,

αφήνοντας μερικές να λιμοκτονήσουν 

και τρέφοντας άλλες, 

αλλάζουμε όχι μόνο τη σχέση μας προς τα γεγονότα 

που έρχονται από έξω 

αλλά και τη φύση των γεγονότων 

που συμβαίνουν από μέρα σε μέρα.

Μόρις Νίκολ.

Ψυχολογικά σχόλια στη διδασκαλία των Γκουρτζίεφ και Ουσπένσκυ.

Εκδόσεις Πτερόεσσα.