Το θέατρο της Ζωής.. Πήτερ Ουσπένσκυ.

Αν ένας άνθρωπος θέλει να καταξιωθεί κοινωνικά, 

πρέπει να επιτελεί με αφοσίωση 

τους ρόλους που του έχουν ανατεθει. 

Αν όμως θέλει να εργαστει πάνω στον Εαυτό του 

και να κατακτήσει την Αυτογνωσία 

θα πρέπει να αναζητήσει τον Ανθρωπο 

πίσω από τους ρόλους. 

Ο Ουσπένσκυ γράφει σχετικά.. 

.......................................................... 

 

Ο κάθες άνθρωπος 

έχει ένα καθορισμένο ρεπερτόριο ρόλων 

που παίζει στις συνηθισμένες περιστάσεις της ζωής. 

Βάλτε τον όμως, 

ακόμη και σε ελάχιστα διαφορετικές περιστάσεις 

και θα είναι ανίκανος να βρεί έναν κατάλληλο ρόλο:  

για λίγο γίνεται ο πραγματικός εαυτός του. 

Η μελέτη των ρόλων που παίζει ο άνθρωπος, 

αποτελεί ένα πολύ αναγκαίο μέρος 

της γνώσης του εαυτού. 

 

Το ρεπερτόριο του κάθε ανθρώπου 

είναι πολύ περιορισμένο. 

Έχει τουλάχιστον πέντε έξι από δαύτους: 

κανά δύο για την οικογένειά του, 

κανά δύο για το γραφείο του 

(έναν για υφιστάμενους του 

και έναν άλλο για τους προιστάμενούς του), 

έναν για τους φίλους του στο εστιατόριο 

και ίσως έναν που ενδιαφέρεται για υψηλές ιδέες 

 και αρέσουν οι διανοητικές συζητήσεις. 

 

Και ανάλογα με την περίπτωση, 

ο άνθρωπος ταυτίζεται πλήρως με έναν από αυτούς 

και είναι ανίκανος να διαχωρίσει τον εαυτό του απ'αυτόν. 

Βλέπω τους ρόλους, 

γνωρίζω το ρεπερτόριο μου και ιδιαίτερα, 

γνωρίζω πόσο περιορισμένος είμαι, 

σημαίνει ότι γνωρίζω πολλά. 

Αλλά το θέμα είναι ότι, έξω απ'αυτούς τους ρόλους, 

ο άνθρωπος αισθάνεται μεγάλη αμηχανία 

αν κάτι τον βγάλει έστω και για λίγο από το λούκι του, 

και βάζει όλες του τις προσπάθειες 

για να επιστρέψει 

σε κάποιον από τους συνηθισμένους του ρόλους. 

Μόλις ξαναπέσει στο λούκι, 

όλα αμέσως εξελίσσονται και πάλι ομαλά 

και το αίσθημα της αμηχανίας και της έντασης εξαφανίζεται. 

Έτσι είναι στη ζωή. 

Αλλά στην εργασία(για την Αυτογνωσία), 

για να παρατηρήσει κανείς τον εαυτό του, 

πρέπει να συμβιβαστεί μ'αυτή την αμηχανία και την ένταση. 

Μόνο δοκιμάζοντας αυτή την αμηχανία 

μπορεί ο άνθρωπος 

να παρατηρήσει πραγματικά τον εαυτό του. 

Και ο λόγος είναι φανερός. 

Οταν ο άνθρωπος δεν παίζει 

έναν από τους συνηθισμένους του ρόλους, 

όταν δεν μπορεί να βρεί 

έναν κατάλληλο ρόλο στο ρεπερτόριο του, 

νιώθει πως είναι γυμνός. 

Κρυώνει και ντρέπεται 

 και θέλει να φύγει να μην τον βλέπει κανείς. 

Αλλά τίθεται το ερώτημα: 

Τι θέλει; 

μια ήσυχη ζωή ή να εργαστεί πάνω στον εαυτό του; 

Αν θέλει μια ήρεμη ζωή, 

πρέπει βέβαια πάνω απ'όλα 

να μην μετακινηθεί από το ρεπερτόριο του. 

Στους συνηθισμένους του ρόλους, νιώθει άνετα και ήρεμα. 

Αλλά αν θέλει να εργαστεί πάνω στον εαυτό του, 

θα πρέπει να καταστρέψει την ηρεμία του. 

Δεν είναι δυνατόν να έχει και τα δύο.  

Αναζητώντας τον κόσμο του Θαυμαστού. 

Πήτερ Ουσπένσκυ. Πύρινος κόσμος.

Τα 4 εμπόδια στη γνώση του Εαυτού μας. Πήτερ Ουσπένσκι

Για να γνωρίσει ο άνθρωπος τον εαυτό του 

θα πρέπει να αρχίσει να τον μελετά. 

Κατά τη διάρκεια της μελέτης αυτής 

αν είναι ειλικρινής 

θα ανακαλύψει σύμφωνα με τον Ουσπένσκυ 

4 βασικά εμπόδια..

.............................................

Το πρώτο είναι το ψέμα, 

το να μιλάει δηλαδή κανείς για πράγματα 

που δε γνωρίζει 

και ούτε μπορεί να γνωρίζει, 

σαν να τα γνώριζε 

και σαν να μπορούσε να τα γνωρίζει. 

Όταν ο άνθρωπος το καταλάβει αυτό , 

αρχίζει να φοβάται το ψέμα 

και πάλι όχι για λόγους ηθικής, 

αλλά για το ότι 

δεν μπορεί να ελέγξει το ψέμα του 

και για το ότι το ψέμα του τον εξουσιάζει, 

δηλαδή εξουσιάζει τις άλλες του λειτουργίες.

Το δεύτερο επικίνδυνο χαρακτηριστικό 

που βρίσκει μέσα του 

είναι η φαντασία. 

Διαπιστώνει ότι η φαντασία 

είναι μία καταστρεπτική δύναμη,

ότι δεν μπορεί ποτέ να την ελέγξει 

και ότι πάντα τον παρασύρει μακριά 

από τις συνειδητές του αποφάσεις,

προς κατεύθυνση που δεν σκόπευε να πάει.

Η φαντασία είναι σχεδόν τόσο κακή όσο το ψέμα, 

στην πραγματικότητα είναι το ψέμα 

προς τον εαυτό μας.

Ο άνθρωπος αρχίζει να φαντάζεται κάτι 

για να ευχαριστήσει τον εαυτό του 

και πολύ γρήγορα αρχίζει να πιστεύει 

αυτό που φαντάζεται ή τουλάχιστον μέρος απ’αυτό. 

Κατόπιν ή ακόμη πριν απ’αυτό, 

βρίσκει κανείς πάρα πολλά επικίνδυνα αποτελέσματα 

στην έκφραση των αρνητικών συναισθημάτων 

Οίκτος για τον εαυτό μας, 

θυμός, 

υποψία, 

φόβος, 

ενόχληση, 

ανία, 

δυσπιστία, 

ζήλια..

Συνήθως δέχεται κανείς σαν εντελώς φυσική 

αυτή την έκφραση των αρνητικών συναισθημάτων 

ή ακόμη και αναγκαία. 

Πολύ συχνά οι άνθρωποι την αποκαλούν ειλικρίνεια. 

Φυσικά δεν έχει καμία σχέση με την ειλικρίνεια. 

Είναι απλώς σημάδι αδυναμίας στον άνθρωπο, 

σημάδι δύστροπου χαρακτήρα 

και ανικανότητας να κρατήσει τα παράπονα 

για τον εαυτό του.

Ο άνθρωπος το αντιλαμβάνεται αυτό 

όταν προσπαθεί να του αντισταθεί.

Το τέταρτο είναι η ομιλία. 

Η ομιλία αυτή καθεαυτή δε βλάπτει.

Αλλά για μερικούς ανθρώπους 

ιδιαίτερα για όσους το προσέχουν λιγότερο, 

γίνεται πραγματικό ελάττωμα. 

Μιλούν όλη την ώρα, 

όπου κι αν βρίσκονται, 

καθώς εργάζονται, 

καθώς ταξιδεύουν, 

ακόμη και καθώς κοιμούνται. 

Ποτε δε σταματούν να μιλούν 

αν υπάρχει κάποιος να του μιλήσουν 

και αν δεν υπάρχει, μιλούν στον εαυτό τους.

Αυτό επίσης , 

πρέπει όχι μόνο να το παρατηρήσει κανείς, 

αλλά και να του αντισταθεί 

όσο το δυνατόν περισσότερο.

Οι δυσκολίες που έχει κανείς 

στο να παρατηρεί αυτές τις τέσσερις εκδηλώσεις 

–ψέμα, 

φαντασία, 

έκφραση αρνητικών συναισθημάτων 

και άσκοπη ομιλία- 

θα του δείξουν την απόλυτη μηχανικότητα του 

και την αδυναμία του ακόμη και να αγωνιστεί 

εναντίον αυτής της μηχανικότητας, 

χωρίς βοήθεια, 

δηλαδή χωρίς νέα γνώση και έμπρακτη βοήθεια.

Η ψυχολογία της δυνατής εξέλιξης του ανθρώπου. 

Πήτερ Ουσπένσκυ. Πύρινος Κόσμος.

Η Οδύσσεια του πνεύματος.

Ο άνθρωπος γνωρίζει τον κόσμο 

όταν κοιτά προς τα έξω,

και γνωρίζει τον εαυτό του 

όταν αρχίζει να κοιτά προς τα μέσα,

Τότε ξεκινά η Οδύσσεια του Πνεύματος..

.................................................

Πόσα λίγα ξέρουμε για τους εαυτούς μας! 

Μοιάζει να ξέρουμε πάρα πολλά για άλλα πράγματα, 

για την απόσταση ως το φεγγάρι, 

για την ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, 

πως να συναρμολογήσουμε τους πιο πολύπλοκους 

και καταπληκτικούς ηλεκτρονικούς εγκεφάλους, 

πως να διασπάσουμε το άτομο 

και το ελαχιστότατο της ύλης.

Αλλά ξέρουμε τόσα λίγα για τον εαυτό μας. 

Το να πάμε στο φεγγάρι είναι πολύ πιο σημαντικό 

από το να πάμε βαθιά μέσα στον εαυτό μας.

Ίσως γιατί είμαστε τεμπέληδες 

ή φοβόμαστε 

ή γιατί δε φέρνει κανένα κέρδος, 

από την πλευρά της επιτυχίας και των χρημάτων, 

το να πάμε βαθιά μέσα μας.

Είναι πολύ πιο μακρύ ταξίδι από το να πας στο φεγγάρι.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη μηχανή για αυτό το ταξίδι,

και δεν μπορεί κανείς να σε βοηθήσει, 

ούτε θεωρίες 

ούτε βιβλίο 

ούτε καθοδηγητής. 

Πρέπει να το κάνει κανείς μόνος του. 

Πρέπει να έχεις πολύ περισσότερη ενέργεια 

απ’όση χρειάζεται για να επινοήσεις 

και να συναρμολογήσεις μια τεράστια μηχανή. 

Δεν μπορείς να πάρεις αυτή την ενέργεια 

από κανένα ναρκωτικό, 

από κανενός είδος αλληλεπίδραση κάποιας σχέσης, 

ούτε με έλεγχο ή απάρνηση. 

Δεν μπορείς να εξαγοράσεις αυτή την ενέργεια 

συσσωρεύοντας γνώσεις γύρω από τον εαυτό σου.

Κάθε μορφή συσσώρευσης 

και η προσκόλληση σε αυτή, 

ελαττώνει και διαστρεβλώνει αυτήν την ενέργεια. 

Οι γνώσεις γύρω από τον εαυτό σου σε σκλαβώνουν, 

σε λυγίζουν, 

σε καθηλώνουν.

Δεν υπάρχει ελευθερία να κινηθείς 

και δρας και κινείσαι 

μέσα στα όρια αυτών των γνώσεων.

Το να μαθαίνεις τον εαυτό σου 

δεν είναι ποτέ το ίδιο 

όπως το να συσσωρεύεις γνώσεις για τον εαυτό σου.

Το να μαθαίνεις είναι ζωντανό παρόν 

και οι γνώσεις είναι παρελθόν.

Αν μαθαίνεις με σκοπό να συσσωρεύσεις, 

παύει η μάθηση. 

Η γνώση είναι στατική, 

μπορείς να της προσθέσεις κάτι περισσότερο 

ή να της αφαιρέσεις, 

αλλά η μάθηση είναι ζωντανή, 

δεν μπορείς να της προσθέσεις, 

ή να της αφαιρέσεις τίποτα 

γιατί δεν υπάρχει συσσώρευση σε καμία στιγμή. 

Το να γνωρίζεις, να μαθαίνεις για τον εαυτό σου, 

δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος, 

ενώ η γνώση έχει.

Η γνώση είναι πεπερασμένη, 

αλλά να μαθαίνεις, να γνωρίζεις, είναι απεριόριστο.

 Κρισναμούρτι.Σημειώσεις.

Εκδόσεις Καστανιώτη.

Τα μάτια της ψυχής μου. Κωστής Παλαμάς

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, χαρίσματα θεϊκά,..

 Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Δὲν τὰ φωτίζει ὁ ἥλιος ποῦ λάμπει γιὰ τὴ γῆ 

 Καὶ πέρνουν φῶς ἀπ' ἄλλη πιο καθαρὴ πηγή. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, ποῦ πάθη ταπεινὰ 

 Δὲν ἔχουν τόπο, νοιώθω δυὸ μάτια φωτεινά. 

Καὶ βλέπω τὰ κρυμμένα, τ' ἀθώρητα θωρῶ, 

 Τὸν ἄνθρωπο, τὴν πλάσι, τ' ἀστέρια, τὸν καιρό. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου κ' ἐκεῖ ποῦ δὲ μπορεῖς 

Ποτέ σου νἄμπῃς − νοιώθω δυὸ μάτια ὁλημερίς. 

 Χεροπιαστὰ ξανοίγω τὰ πλάσματα τοῦ νοῦ 

 Κ' ἐπάνω μου σκυμμένους ἀγγέλους τ' οὐρανοῦ. 

 Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τὰ μαῦρα − μὴ σκιαχτῇς! 

Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια ὁλυνυχτίς. 

Καὶ χώρα ξαντικρύζω μ' ἀσύγκριτη ὠμορφιά, 

Μακρυὰ ἀπ' τὴν τρικυμία κι ἀπὸ τὴ συγνεφιά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τὰ πλέον μυστικὰ 

Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια ἁρμονικά. 

 Κι ὅλο μ' ἐκεῖνα βλέπω μιὰ λύρα μαγική… 

 Ὠϊμέ! τὰ δάχτυλά μου δὲ φτάνουν ὡς ἐκεῖ. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, ποῦ πάθη ταπεινὰ 

Δὲν ἔχουν τόπο, βρίσκω δυὸ μάτια φωτεινά. 

Καὶ βλέπω ἀγάλια ἀγάλια μπροστά μου νὰ περᾷ 

Ὁ κόσμος τῶν ὀνείρων μὲ τὰ χρυσὰ φτερά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου δυὸ μάτια μυστικὰ 

Τὰ νοιώθω ὁλανοιγμένα, χαρίσματα θεϊκά. 

 Διαβάζω 'ς τὸ βιβλίο τῆς φύσεως τὸ τρανὸ 

 Κάθε σβυστὸ ψηφίο καὶ νόημα σκοτεινό 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου, 'ς τὰ βάθη τὰ ἱερά, 

 Ὁλανοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια λαμπερά. 

 Τὰ περασμένα ἐμπρός μου διαβαίνουνε ξανά, 

Καὶ δέχοντ' ἄλλο σχῆμα καὶ φῶς τὰ τωρινά. 

Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου τ' ἀμόλυντα γλυκὰ 

  Γλυκὰ ἀνοιγμένα νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Καὶ δείχνεται τὸ μέλλον ἀκόμα τὸ κρυφτὸ 

Στὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου 'σὰν ἀστραπὴ κι αὐτό. 

Ἐκεῖ ποῦ ἡ σκύλα ἡ Ἔγνοια δὲν πάει, δὲν ἀλυχτᾷ, 

 Μέσ' 'ςτὴν ψύχή μου κρύβω δυὸ μάτια ὁλανοιχτά. 

Μιὰ μέρα τ' ἄλλα μάτια, ποῦ εἶνε ἀπὸ γῆ πλαστά, 

 Θὰ λυώσουν μέσ' 'ς τὸ μνῆμα μὲ τὸ κορμὶ κλειστά. 

 Στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου ποῦ πάθη κοσμικὰ 

Δὲν ἔχουν τόπο, νοιώθω δυὸ μάτια μυστικά. 

Αὐτὰ δὲ θὰ κλεισθοῦνε ποτέ, δὲ θὰ χαθοῦν, 

Ἐλεύθερα μιὰ μέρα γοργὰ θὰ φτερωθοῦν. 

 Τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου, τὰ μάτια τὰ θεϊκά, 

 Ποῦ μέσα μου ἀνοιγμένα τὰ νοιώθω μυστικά,

 Ψηλότερ' ἀπ' τ' ἀστέρια, 'ς τὸν ἕβδομο οὐρανό, 

 Θὲ ν' ἀνταμώσουν πάλι τὸ Φῶς τὸ ἀληθινό! 

Κωστής Παλαμάς Τα μάτια της ψυχής μου 

Αθήνα Εστία 1892 σελ 17-19 

Πηγή 

 http://www.greek-language.gr/greekLang/literature/anthologies/new/show.html?id=195