Η δαμόκλειος σπάθη

O τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος ο Πρεσβύτερος,

ήταν γνωστός για τα πλούτη και τη άνετη ζωή που απαλάμβανε στο παλάτι του.

Ένας από τους αυλικούς του, ο Δαμοκλής,

τον φθονούσε λοιπόν ανυπόφορα και συχνά τον μακάριζε.

Ο διορατικός Διονύσιος μία ημέρα λοιπόν τον ρώτησε

αν θα ήθελε να πάρει τη θέση του για μία ημέρα,

απολαμβάνοντας φυσικά όλα τα προνόμια του άρχοντα.

Ο Δαμοκλής δέχθηκε με χαρά αυτήν την απρόσμενη πρόσκληση.

Με διαταγή του ίδιου του Διόνυσου του φόρεσαν βασιλικά ενδύματα

τον έβαλαν να καθίσει στο θρόνο

και τον περιέβαλαν με όμορφες καλλονές

έτοιμες να ικανοποιήσουν όλες του τις επιθυμίες.

Καθώς ο Δαμοκλής απολάμβανε τις βασιλικές τιμές,

συνειδητοποίησε έντρομος

ότι ακριβώς πάνω από το κεφάλι του αιωρούνταν ένα μεγάλο σπαθί

το οποίο συγκρατούσαν λίγες τρίχες αλόγου,

οι οποίες θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να κοπούν,

με αποτέλεσμα η λεπίδα του σπαθιού να πέσει στο κεφάλι του.

Όταν ο Δαμοκλής ζήτησε εξηγήσεις ο Διόνυσος του απάντησε:

"Το σπαθί το τοποθέτησα εγώ ο ίδιος εκεί

για να να είμαι συνεχώς σε εγρήγορση,

ώστε να παίρνω τις σωστές αποφάσεις για το λαό μου

και να θυμάμαι σε πόσο μεγάλο κίνδυνο είναι η ζωή μου καθημερινά".

Ο Δαμοκλής συνειδητοποίησε έντρομος τότε

πόσο διαφορετική είναι η ζωή ενός Βασιλιά

συγκριτικά με αυτό που πίστευε

και ζήτησε αμέσως να μεταφερθεί στη παλαιά του θέση.

αδιαφορώντας τελείως για τα μεγαλεία και τις τιμές.

Ας ζούμε λοιπόν μια λιτή και ενάρετη ζωή,

και ας μην επιθυμούμε βασιλικές τιμές

για να μην κρέμεται η δαμόκλειος σπάθη

πάνω από το κεφάλι μας.

Το τελεσίγραφο του Μωάμεθ του Β΄ και η απάντηση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Ο Μωάμεθ ο Β, αφού ετοίμασε τα πάντα όπως καλύτερα νόμιζε, έστειλε μήνυμα λέγοντας στο βασιλιά:

«Μάθε ότι έχουν τελειώσει οι πολεμικές προετοιμασίες. Ήρθε πια η ώρα να πραγματοποιήσουμε αυτό που επιθυμούμε εδώ και πολύ καιρό. Την έκβασή του την αφήνουμε στο Θεό.

 Τι λες; Θέλεις να εγκαταλείψεις την Πόλη και να φύγεις, όπου θέλεις, μαζί με τους άρχοντές σου και τα υπάρχοντά τους, αφήνοντας σώο το λαό και από μένα και από σένα;

Ή θέλεις να αντισταθείς και να χάσεις τη ζωή σου και τα υπάρχοντά σου και συ και οι μετά σου, κι ο λαός αφού αιχμαλωτιστεί από τους Τούρκους, να διασκορπιστεί σ’ όλη τη γη;»

  Κι ο βασιλιάς με τη σύγκλητο αποκρίθηκε:

«Αν θέλεις να ζήσεις μαζί μας ειρηνικά, όπως και οι πρόγονοί σου, ας έχεις την ευλογία του Θεού. Γιατί εκείνοι θεωρούσαν τους γονείς μου ως πατέρες τους και τους τιμούσαν ανάλογα, κι αυτή την πόλη τη θεωρούσαν ως πατρίδα τους. Σε καιρό ανάγκης όλοι τους έτρεχαν μέσα να σωθούν και κανένας αντίπαλός της δεν έζησε πολλά χρόνια.

Κράτα τα κάστρα και τη γη που μας άρπαξες άδικα, όρισε και ετήσιους φόρους ανάλογα με τη δύναμή μας κα φύγε ειρηνικά. Σκέφτηκες ότι ενώ νομίζεις πως θα κερδίσεις μπορεί να βρεθείς χαμένος;

Το να σου παραδώσω την Πόλη ούτε δικό μου δικαίωμα είναι ούτε κανενός άλλου από τους κατοίκους της· γιατί όλοι με μια ψυχή προτιμούμε να πεθάνουμε με τη θέλησή μας και δε λυπόμαστε για τη ζωή μας».

Ο «όρκος» του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Οπις 324 π.Χ.)

« Σας εύχομαι τώρα που θα τελειώσουν οι πόλεμοι να είστε ευτυχισμένοι μέσα σε ειρήνη. Ολοι οι θνητοί από εδώ και πέρα να ζήσουν σαν ένας λαός μονιασμένος για την κοινή προκοπή, να έχετε την οικουμένη για πατρίδα σας, με νόμους κοινούς, όταν θα κυβερνούν οι άριστοι ανεξάρτητα απ΄ τη φυλή.

Δε χωρίζω τους ανθρώπους, όπως κάνουν οι στενόμυαλοι, σε Έλληνες και βάρβαρους.

Δεν μ΄ ενδιαφέρει η καταγωγή των πολιτών ούτε η ράτσα που γεννήθηκαν, τους καταμερίζω με μοναδικό κριτήριο την αρετή, για μένα κάθε καλός ξένος είναι Έλληνας και κάθε κακός Έλληνας είναι χειρότερος από βάρβαρο.

Αν ποτέ σας παρουσιαστούν διαφορές, δεν θα καταφύγετε στα όπλα, Παρά θα τις λύσετε ειρηνικά. Στην ανάγκη θα σταθώ διαιτητής σας.

Το θεό δεν πρέπει να τον έχετε σαν αυταρχικό κυβερνήτη, αλλά Σαν κοινό πατέρα όλων, ώστε η διαγωγή σας να μοιάζει με τη ζωή που κάνουν τ΄ αδέλφια μέσα στην οικογένεια.

Απ΄ τη μεριά μου όλους σας Θεωρώ ίσους, λευκούς και μελαψούς και θα΄ θελα να μην αισθάνεστε μόνο σαν υπήκοοι της κοινοπολιτείας μου, αλλά να νοιώθετε όλοι σαν μέτοχοι και συνέταιροι.

Οσο περνά απ΄ το χέρι μου, θα προσπαθήσω να γίνουν πραγματικότητα αυτά που υπόσχομαι. Αυτό τον όρκο που δώσαμε απόψε με σπονδές κρατήστε τον σαν σύμβολο αγάπης»