Οι τρεις σοφοί πίθηκοι. Φιλοσοφία Ζεν.

Στη Φιλοσοφία της Ζεν, υπάρχει η ιστορία των τριών σοφών πιθήκων,

όπου

Ο Sizaru δεν βλέπει τίποτα κακό

Ο Kikazaru δεν ακούει τίποτα κακό

και ο Iwazaru δε λέει (και κατ'επέκταση δεν κάνει) τίποτα  κακό.


Ή όπως είναι πιο γνωστό

see no evil,
hear no evil,
speak no evil..

Ο βαθύτερος συμβολισμός των τριών σοφών πιθήκων

σχετίζεται με τη διάκριση που πρέπει να επιδεικνύουμε

σε αυτά που αφήνουμε να εισέλθουν μέσα μας 

αλλά και σε αυτά που αφήνουμε να εξέλθουν.

γιατί καθορίζουν το πεπρωμένο μας


Ετσι όπως ο συνετός άνθρωπος επιλέγει σχολαστικά την τροφή του

για να έχει ένα υγιές σώμα,

το ίδιο προσεκτικά επιλέγει και τα ερεθίσματα στα οποία εκτίθεται

για να έχει μία υγιή ψυχή.

Απόρροια αυτής της εσωτερικής ισορροπίας και καθαρότητας

είναι λόγοι και πράξεις  ανιδιοτελείς  και πηγαίες

προς όφελος και των άλλων και του εαυτού του. 


Αντίστροφα ο ανθρωπος που εκτείθεται αθρόα σε διανοητικές τοξίνες

ή πληγώνει με τα λόγια και τις πράξεις του

αναμφίβολα χτίζει πάνω σε γερά θεμέλια, και τη δική του δυστυχία...

O σοφός ηγεμώνας. Λάο Τσέ.

Ος ἂν θέλῃ μέγας γενέσθαι ἐν ὑμῖν 

ἔσται ὑμῶν διάκονος

Γράφει σχετικά ο Λάο Τσε..

................................................

 

Για ποιο λόγο η θάλασσα είναι βασιλιάς εκατό χειμάρρων; 

Επειδή βρίσκεται πιο χαμηλά τους. 

Γι'αυτό είναι βασιλιάς εκατό χειμάρρων. 

Αν ο συνετός πρόκειται να καθοδηγεί τους ανθρώπους, 

οφείλει να υπηρετεί ταπεινα. 

Αν τους οδηγεί, 

πρέπει ν'ακολουθεί πίσω τους: 

Έτσι, όταν ο συνετός διοικεί, 

ο λαός δεν αισθάνεται καταπιεσμένος. 

Δεν υποφέρει από την ηγεσία του. 

Ολοι τον υποστηρίζουν πρόθυμα, 

επιζητώντας τον. 

Επειδή δεν ανταγωνίζεται, 

Δε συναντά ανταγωνισμό. 

Ταο Τε Κινγκ. Λαο Τσέ. Εκδόσεις Κέδρος.

Ανάμνηση, Διάκριση και Προσδοκία..

Η Ατραπός(Πνευματική οδός) 

περνά από την Ανάμνηση (Ντικρ), 

Διάκριση (Φικρ) 

και Προσδοκία(Χιμάχ). 

Ντίκρ είναι Ανάμνηση του Θεού,

από τον οποίο με διαχωρίζει ο εαυτός μου. 

Αυτή η πλάνη που ο ίδιος προκάλεσα, 

δημιουργεί ένα φράγμα, 

τη χωριστικότητα.

 Για να αρχίσουμε λοιπόν τη διάλυση του Εαυτού, 

είναι απαραίτητη η Ανάμνηση. 

Πως μπορώ όμως να θυμηθώ το Θεό, 

όταν είμαι γεμάτος από μένα;  

Οταν το δοχείο είναι γεμάτο από μένα 

δεν υπάρχει χώρος για τίποτε άλλο. 

Πρόκειται για μία διαδικασία αντικατάστασης. 

Ενα δοχείο νερό με κομματάκια λάσπης να αιωρούνται,
 μπορεί να καθαριστεί τελείως 

 αν το βάλουμε κάτω από μία βρύση 

και ρίξουμε μέσα φρέσκο, καθαρό νερό. 

Σιγά σιγά το λασπωμένο δοχείο αρχίζει να καθαρίζει 

και να αντανακλά όλο και περισσότερο 

την ουσιαστική φύση του καθαρού νερού. 

Γιαυτό μας αρέσει η αγνότητα - 

Είμαστε αγνοί από την Πηγή μας.

 Φικρ είναι εκείνο το Φως που ρίχνεται σε μία σκηνή 

υποδηλώνοντας τη διάκριση: 

Τι είναι καλό και τι κακό, 

τι διαρκεί και τι όχι,

τι είναι σωστό και λάθος, 

μαύρο και άσπρο. 

Αν βρισκόμαστε σε κατάσταση πραγματικής Ανάμνησης, 

η Διάκριση θα λειτουργεί αυτόματα. 

Ούτε Ανάμνηση ούτε Διάκριση θα υπάρξει 

αν δεν έχουμε χιμαχ 

- Ενέργεια, επιθυμία να είμαστε αληθινοί πλήρεις, ζωντανοί. 

Όσο περισσότερη από αυτή την Ενέργεια έχουμε, 

τόσο περισσότερο διαθέσιμη γίνεται. 

Μοιάζει με το καθάρισμα της Πηγής: 

Όσο περισσσότερο καθαρίζετε το κεφαλάρι της, 

τόσο καθαρότερο νερό θα κρατάει. 

Αρα οι τρείς βασικές προυποθέσεις της Ατραπού 

είναι εντελώς αλληλοσυσχετιζόμενες. 

Καθεμία ενισχύει τις άλλες ποσοτικά και ποιοτικά.

Αν έχω περισσότερη συνειδητότητα(Ανάμνηση), 

θα πράξεις μου θα φωτίζονται συνεχώς 

από περισσότερη Διάκριση. 

Συνεπώς η ποιότητα των περισσότερων 

από τις καινούργιες πράξεις μου θα είναι τέτοιες 

που δεν θα διογκώνουν τον εαυτό μέσα μου. 

Σιγά σιγά αντιλαμβάνεται κανείς την εξαφάνιση 

της κατάστασης του ''εγώ''

-αλαζονεία, ματαιοδοξία, προσωπικότητα. 

Ξεφορτωθείτε το ''εγώ'' και θα δείτε τον πραγματικό εαυτό. 

Το εμβυακό σπέρμα της αληθινής γνώσης ενυπάρχει στον καθενα. 

Αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις αμαυρώνεται 

ή επικαλύπτεται από τα στρώματα της προσωπικότητας. 

 Ο Δρόμος των Σούφι. ShaykhFadhlalla Haeri. 

 Εκδόσεις Ιάμβλιχος. 1991

Τα επτά επίπεδα του Εαυτού.

Αν αναλύσουμε τον Εαυτό μας,
μέσα από το πρίσμα του νηφάλιου αυτοστοχασμού, 

τότε όπως το φώς που διαθλάται σε ένα οπτικό πρίσμα, 

θα διαχωριστεί σε 7 επίπεδα

Όπως αναφέρει η Παράδοση των Σούφι... 

Χτίζουμε μία εικόνα του εαυτού, της οντότητας που αποκαλούμε ''εγώ''. 

Αυτός ο εαυτός κατανοείται καλύτερα, 

 όταν παρατηρήσουμε πως διαιρείται σε επτά διαφορετικές κατηγορίες ή επίπεδα.

 Το πρώτο είναι το υλικότερο, το πιο δόλιο,το πιο σταθερό. 

Είναι ο Εαυτός που Προστάζει και, όπως ένας στυγνός δυνάστης, 

ενεργεί με αποκλειστική βάση τα εγωιστικά κίνητρα. 

 Ούτε η συμπόνια ούτε η λογική έχουν αποτέλεσματα πάνω του 

και παρακινείται εντελώς από τα γούστα και τις κατώτερες επιθυμίες του. 

Το επόμενο στάδιο είναι ο Επιτιμητικός εαυτός. 

Σε αυτό συμβαίνει κατά καιρούς να μαλακώνει η σκληρή καρδιά 

και να τη διαπερνά μία ακτίνα συνείδησης. 

 Μερικές φορές,

 τούτος ο Εαυτός αυτοκατηγορείται για τον υπάρχοντα εγωκεντρισμό του. 

Η τρίτη κατηγορία είναι ο Εμπνευσμένος Εαυτός. 

Είναι ανεκτικός, δημιουργικός, καλλιτεχνικός, πρωτότυπος και ευπρόσβλητος. 

Πρόκειται για εξελιγμένο εαυτό, 

αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό που να του εξασφαλίζει σιγουριά.

Το τέταρτο επίπεδο είναι ο Σίγουρος Εαυτός 

που στηρίζεται στη βεβαιότητα και την εμπιστοσύνη. 

Είναι ώριμος και έμπειρος, σίγουρος πως το αποτέλεσμα θα είναι πάντα ευνοικό

και όποτε αντιμετωπίζει αναταραχές, ανακαλεί περασμένες εμπειρίες και γεγονότα

 επιβάλλοντας σταθερότητα, ηρεμία και αυτοκυριαρχία. 

Στο πέμπτο επίπεδο βρίσκεται ο Ευχαριστημένος Εαυτός 

και η ευχαρίστηση του βασίζεται στη με επίγνωση αποδοχή της πραγματικότητας.

 Η ευχαρίστηση προέρχεται από θετική , νοήμονα αναγνώριση 

και όχι από αρνητική και αστήρικτη αποδοχή. 

Δεν πρόκειται για θετική σκέψη. 

Το επόμενο στάδιο του εαυτού 
είναι εκείνο της αναγνωρισμένης αρμονίας του συνόλου, 

ο Αρμονικός Εαυτός.

Πρόκειται για την εμπειρία του με την αρμονία ολόκληρης της δημιουργίας.

Το έβδομο και τελευταίο επίπεδο είναι ο Εκπληρωμένος Εαυτός,

πλήρης και τέλειος. 

Βρίσκεται σε ενοποιημένη ισορροπία, 

αφυπνισμένος και εξελισσόμενος μέσα στην αγνή του συνείδηση, 

βιώνοντας μεν τον χρόνο,

αλλά ζώντας ταυτόχρονα και γνωρίζοντας τη μόνιμη θεία του πραγματικότητα.

Είναι ο Εαυτός που εξωτερικά δρά σαν φορέας της καλωσύνης 

και βοηθός για την αληθινή εξέλιξη και εκπλήρωση των άλλων 

και εσωτερικά είναι βυθισμένος στον ωκεανό της χωρίς αρχή και τέλος ύπαρξης. 

Είναι ο Εαυτός ενός εξωτερικού αγώνα ή θυσίας

και μιας εσωτερικής ευχαρίστησης με απέραντη αγάπη. 

Ο δρόμος των Σούφι. Shaykh Fadhlalla Haeri. 

 Εκδόσεις Ιάμβλιχος. 1991.

Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι..

Για να φτάσει κανείς στην καρδιά του κρεμμυδιού, 

όπως και του ανθρώπου, 

πρέπει να αφαιρέσει μία μία τις φλούδες που την κρύβουν.. 

Η παράδοση των Σούφι αναφέρει.

...............................................

 Το λεγόμενο εγώ μοιάζει με κρεμμύδι. 

Αφαιρούμε ένα στρώμα, μετά άλλο ένα 

και κατόπιν γίνεται ευκολότερο. 

Τα εξωτερικά είναι τα σκληρότερα.

 Όσα περισσότερα στρώματα αφαιρούμε από το κρεμμύδι, 

δηλαδή όσο περισσότερο  ξεγυμνώνουμε τον εαυτό μας 

 από τα εναποτιθεμένα στρώματα της προσωπικότητας,

 τόσο πιο ελεύθεροι και ευτυχέστεροι γινόμαστε 

και τόσο περισσότερες πιθανότητες για αληθινή εκπλήρωση αποκτάμε.

 Τελικά, μόλις φτάσουμε σε κάποιο υψηλό επίπεδο εσωτερικής συνειδητοποίησης 

και όταν έχουμε βαπτισθεί ουσιαστικά και ολοκληρωτικά

σε αυτή την κατάσταση, σε αυτήν την εσωτερική ισορροπία, 

κανένα ή ελάχιστα παράσιτα απομένουν, 

πράγμα που σημαίνει πως φτάσαμε στο τελευταίο στρώμα του κρεμμυδιού. 

Τώρα αν αφαιρέσουμε και αυτό το στρώμα τι απομένει;

Το διάστημα(Πνεύμα)! 

Τι είναι πνεύμα; 

Προέρχεται από την τάξη του Θεού, από αγνό Φώς. 

Δεν είστε ότι νομίζετε πως είστε. 

Μόνο Θεός υπάρχει.

Από Αυτον προέρχεστε και σε Αυτόν επιστρέφετε. 

Αν βλέπετε κάτι άλλο εκτός από το Θεό, 

είναι διότι κοιτάζετε μέσα από το μολυσμένο πρίμα-φυλακή του εαυτού. 

Η ουσία σας, η πραγματικότητά σας, είναι κάτι που δεν έχει αρχή και τέλος. 

Για το λόγο αυτό κάθε σας πράξη είναι ένας αντίλαλος αυτής της πραγματικότητας. 

Ο δρόμος των Σούφι. Shaykh Fadhlalla Haeri. 

Εκδόσεις Ιάμβλιχος. 1991. 

Άδεια Χέρια. Φιλοσοφία Ζεν

Ο άνθρωπος είναι ένα παράξενο όν, 

γιατί μέσα του συνυπάρχουν 

το εφήμερο με το αιώνιο..

Σε ένα κείμενο της Ζεν αναφέρεται..

Ερχόμαστε με άδεια χέρια,  

φεύγουμε με άδεια χέρια. 

Αυτός είναι ο Ανθρωπος.. 

Οταν γεννιέσαι, από που έρχεσαι; 

Οταν πεθαίνεις, που πας; 

Η ζωή είναι σαν ένα φευγαλέο σύννεφο, 

που εμφανίζεται.. 

Ο θάνατος είναι σαν ένα φευγαλέο σύννεφο 

που εξαφανίζεται.. 

Το σύννεφο αυτο καθεαυτό δεν υπάρχει 

Η ζωή και ο θάνατος, 

η εμφάνιση και η εξαφάνιση είναι επίσης κάπως έτσι.. 

Αλλά υπάρχει κάτι, που πάντα παραμένει καθαρό.. 

Είναι καθαρό και αγνό, 

χωρίς να εξαρτάται από τη ζωή και το θάνατο..

Τι είναι αυτό το αγνό και καθαρό πράγμα;

 

Μυστική διδασκαλία. Shih Tao

Η αληθινή ευτυχία είναι εφικτή, 

μόνο όταν ζούμε πλήρεις στο παρόν, 

χωρίς φόβους και προσδοκίες. 

Γράφει ο Shih Tao..

............................................. 

 Για να είμαι απαλλαγμένος από το θόρυβο 

εφτιαξα μία καλύβα 

μακριά στο βάθος των βουνών. 

Περιπλανόμενος εδώ και εκεί, χωρίς καμία σκέψη.

Όταν έρχεται η άνοιξη, παρακολουθώ τα πουλιά. 

 Το καλοκαίρι κάνω το μπάνιο μου στα τρεχούμενα ρυάκια. 

 Το φθινόπωρο ανεβαίνω στις υψηλότερες κορυφές. 

 Το χειμώνα ζεσταίνομαι στον ήλιο.

Έτσι απολαμβάνω την πραγματική γεύση των εποχών.

 Όταν έχω χρόνο, διαβάζω Σούτρας*

Όταν είμαι κουρασμένος 

κοιμάμαι στο αχυρένιο μου κρεβάτι.

 Αφήστε τον ήλιο και το φεγγάρι 

να περιστρέφονται από μόνα τους! 

Η έννοια αυτής της μυστικής διδασκαλίας 

είναι βαθειά και απέραντη σαν τον ωκεανό . 

Αν μπορούσα να σας την αποκαλύψω

το στερεό βουνό , φοβάμαι , θα γινόταν καπνός.

 Shih tao 

Πηγή http://www.dailyzen.com/

*Σούτρας (θρησκευτικά κείμενα)